واژهی «روبنا»، همچون واژهی «زیربنا»، بهواسطهی ارجاع مارکس به سپهر تولید بهمنزلهی «بنیاد واقعیای که روبنای حقوقی و سیاسی بر آن استوار میگردد و اشکال معیُن آگاهی اجتماعی با آن متناظر میگردند» وارد گفتمان مارکسیسم شده است (مقدمهای بر نقد اقتصاد سیاسی، 1859). ازاینرو، طبق سنت مرسوم، روبنای یک جامعه شامل قلمروهای حقوقی و سیاسی (ایدئولوژیک) آن جامعه میشود. مسائلی همچون اینکه ربطونسبت روبنا و زیربنا چیست، روبنا دقیقا مشتمل بر چه چیزی است و سرشت پویایی درونی آن چیست، مسائلی هستند که مارکس به هنگام سخنگفتن دربارهی «ایدئولوژی» و «بتوارگی کالاها» به آنها پرداخته است. از زمان مارکس به این سو، پیشبرد این مباحث از طریق مفاهیمی همچون «گفتمان» و «هژمونی» بوده است. ماحصل بحثها این بوده است که استعارهی معمارانهای که تمایز روبنا و زیربنا بر آن استوار بوده است، دیگر نمیتواند روابط پیچیدهای را که اکنون میان اقتصاد و قلمروهای دیگر جامعه برقرار است، بهنحو موجز و بسنده توضیح بدهد. چنانکه شارحی همچون جی. ای. کوهن اخیرا اظهار نظر کرده است که مارکس تحقیقا خودش نیز یک چنین علیّت یکبُعدی و یکسویهای را مدّنظر نداشته است.
ترجمه از فرهنگ جامعهشناسی آکسفورد
Gordon, Marshal, 2003, “Superstructure” in a Dictionary of the Sociology, Oxford University Press.
کلمات کلیدی: معانی مختلف کلمه
superstructure،
معنی کلمه superstructure،
superstructure،
معنی superstructure،
superstructure برگردان به فارسی،
superstructure معنا،
superstructure به فارسی،
علوم اجتماعی