علوم سیاسی
علوم سیاسی مطالعهی نظاممند حکمرانی است با استفاده از روشهای تحلیل علمی و تجربی. علوم سیاسی، آنطورکه در مطالعات بهشکل سنتی تعریف شده است، دولت و دستگاهها و نهادهایش را مورد بررسی قرار میدهد. دامنهی رشتهی امروزین علوم سیاسی اما وسیعتر از این است. علوم سیاسی امروزه همهی عوامل اجتماعی، فرهنگی و روانشناختیای را که مشترکا بر فعالیت حکومت و بدنهی سیاسی اثرگذارند، مورد مطالعه قرار میدهد.
علوم سیاسی بهشدت وامدار دیگر علوم اجتماعی است، اما بهواسطۀ تمرکزی که در سطوح بینالمللی، ملی و محلی بر قدرت دارد از آنها متمایز است—در علوم سیاسی امروزین قدرت اینچنین تعریف شده است: توانایی یک کنشگر سیاسی در وادارکردن دیگری به انجام کاری که او خواهان انجامش است. واژهی “political science” در زبان انگلیسی بهشکل مفرد بهکار میرود، اما در زبان فرانسوی و انگلیسی [و نیز در زبان فارسی] صورت جمع آن (بهترتیب “sciences politiques” و “sciences politiques”) به کار میرود. این مطلب شاید انعکاسی از سرشت گزینشگرانهی این رشته باشد. علوم سیاسی همپوشانی قابلتوجهی با فلسفهی سیاسی دارد، اما دو تمایز مهم با آن دارد. نخست اینکه فلسفهی سیاسی اساسا ناظر است به ایدهها و ارزشهای سیاسی نظیر حق، عدالت، آزادی، تکلیف سیاسی (اینکه آیا افراد باید از اقتدار سیاسی متابعت کنند یا نه). دوم اینکه فلسفهی سیاسی در رویکرد سرشت هنجاری دارد (یعنی ناظر به چه باید کرد است و نه چه هست) و در روش سرشت عقلانیتگرا. علوم سیاسی، در مقابل، نهادها و رفتارها را مطالعه میکند، امور توصیفی را به امور هنجاری ترجیح میدهد و بر اساس مشاهدات تجربی، که حدالامکان در قا لب کمّی بیان میشوند، نظریههای خویش را میپرواند و یا نتایجی
را
استنتاج میکند.
دپارتمانهای مدرن علوم سیاسی به رشتههای فرعی متعددی تقسیم میشوند که هر کدام ممکن است به شاخههای فرعیتری منقسم گردند
1. سیاست داخلی که رایجترین حوزهی مطالعه است و زیرشاخههای افکار عمومی، انتخابات، حاکمیت ملی و حکمرانی دولتی، محلی و منطقهای را دربرمیگیرد.
2. سیاست تطبیقی که بر سیاست در داخل کشورها تمرکز دارد و شباهتها و تفاوتها میان کشورها را تجزیهوتحلیل میکند.
3. روابط بینالملل که روابط و تعاملات سیاسی میان کشورها را بررسی میکند، از جمله علل جنگ، شکلگیری سیاست خارجی، اقتصاد سیاسی بینالملل و ساختارهایی که گزینههای سیاستگذاری در دسترس کشورها را افزایش یا کاهش میدهد. روابط بینالملل در برخی دانشگاهها در دپارتمان مستقلی سازمان یافته است.
4. نظریهی سیاسی شامل فلسفهی سیاسی کلاسیک و چشماندازهای نظری معاصر (برای مثال، برساختگرایی، نظریهی انتقادی و پستمدرنیسم) میشود.
5. ادارۀ عمومی نقش بوروکراسی [دیوانسالاری] را مورد مطالعه قرار میدهد. این رشتهی فرعی بیش از سایر رشتهها به کاربردهای عملی گرایش دارد.
6. حقوق عمومی قوانین اساسی، نظامهای حقوقی، حقوق مدنی و عدالت کیفری را مطالعه میکند.
7. سیاستگذاری عمومی تصویب و اجرای همهی انواع سیاستهای دولت را بررسی میکند، بهویژه آنهایی که به حقوق مدنی، امور دفاعی، بهداشتودرمان، آموزشوپروش، رشد اقتصادی، بازسازی بافتهای شهری، توسعۀ منطقهای و محافظت از محیط زیست مربوطاند.
ترجمه و تلخیص از دانشنامهی بریتانیکا
https://www.britannica.com/topic/political-science