نتایج برای کلمه Nirvana principle

‌
زیگموند فروید از اصطلاح «اصل نیروانا» برای اشاره به بنیادی‌ترین گرایش انسان که می‌کوشد همه‌ی تنش‌های غریزی را به صفر برساند استفاده کرده است. «اصل نیروانا» بدین‌سان به نظر می‌آید که معادل «اصل اینرسی» باشد که فروید پیش‌تر آن را مطرح کرده بود. اما او گویا چیزی بیش از آن را مدّنظر داشته است. دو شاهد برای این مدعا وجود دارد: (۱)  این تنها مفهومی در نزد فروید است که عنوانش شرقی است. فروید اذعان داشته است که این اصطلاح را از باربارا لو، روانکاو و پژوهشگر زبان سنسکریت، وام کرده است. (۲) مضمون هندی «نیروانا» به رهایی روح از تنش‌های زندگانی و یگانگی با الوهیت متعالی و روح جمعیِ عالم اشاره دارد. استفاده‌ی فروید از این مفهوم در مقاله‌ای که نخستین بار مفهوم «غریزه‌ی مرگ» را در آن صورت‌بندی کرد، حکایت از همین مضمون دارد. در واقع او صراحتا می‌گوید که «اصل نیروانا» بیانگر جهت غریزه‌ی مرگ است. بنابراین این اصل ممکن است فراتر از حذف تنش غریزی به کوشش انسان برای نیل به عدم اشاره داشته باشد. دو تن از محققان اشاره کرده‌اند که «واژه‌ی «نیروانا» از پیوندی عمیق میان لذت و فنا حکایت دارد؛ این پیوند همواره برای فروید مسئله‌آفرین بود».* اما هر دو بخش این سخن گمراه‌کننده است. نیروانا ورای هر دوی لذت و عدم لذت است. نیروانا فنای «خود» و انحلالش در نظم کیهانی است. همچنین این مفهوم برای فروید مشکل‌آفرین نبود، بلکه برای ذهن غربی مشکل‌آفرین است، زیرا ذهن غربی از مرگ بیزار است، از اشتیاق به مرگ که دیگر هیچ.

* Laplanche & Pontalis, 1973, (1973). The Language of Psychoanalysis. D. Nicholson-Smith (Trans.). New York: W. W. Norton, p. 273.

منبع:

Akhtar, Salman, Comprehensive Dictionary of Psychoanalysis, Karnac Books Ltd, 2009, p. 10.