تاریخ علم حقوق (11): بریتوس، نخستین مدرسهی حقوق
سدهها پیش از آنکه نخستین مدرسهی غربی تعلیم حقوق در دانشگاه بولونیا افتتاح شود (در حدود 1088 میلادی) و نخستین مدرسهی حقوق آمریکایی کلاسهای درس خود را در لیچفیلدِ کنتیکت آغاز کند (1784)، آموزش رسمی حقوق در مدرسهی بریتوس واقع در سوریهی تحت حاکمیت امپراتوری روم (شهر بیروت کنونی) شکوفا شد. آنتون هرمان کروست، محقق حقوق و ادبیات کلاسیک، این موسسه را پیشروی مدارس حقوق در روم از دورهی دیوکلسین (305-284) تا ژوستینیان (565-527)—که به عنوان «قابلهی همهی قوانین» ملقب بود—میدانست، هرچندکه روم و قسطنطنیه (پس از سال 425) مدارس ویژهی خود را داشتند. در سال 534، ژوستینیان آموزش حقوق را در غیر از این سه مدرسه ممنوع کرد. او مرتبهی این سه مدرسه را به مدارس حقوقی امپراتوری ارتقا داد.
دورهی درسخواندن در بریتوس پنج سال طول میکشید و دانشآموختهی بریتوس برای یافتن شغل هیچ مشکلی نداشت. دانشجویان در درسگفتارهایی پیرامون چهار کتاب «اصول» گایوس و مجموعهی آثاری در خصوص قیمومیت، جهیزیه، ارثیه و وصیّت حضور مییافتند. پس از انتشار مجموعه قوانین ژوسیتینیان در سال 533، برنامهی آموزشی به میزان قابلتوجهی تغییر کرد. افزون بر اصول گایوس، درسهای سال نخست اکنون چهار کتاب نخست «چکیده»ی ژوستینیان را شامل میشد و سه سال بعدی به باقی کتب اختصاص داشت. دانشجو در سال آخر قوانین اساسی امپراتوری و مجموعهی قوانین ژوستینیان را مطالعه میکرد. آموزش در ابتدا به زبان لاتین بود، اما در قرن پنجم زبان تحصیل به یونانی تغییر کرد. قرن پنجم همچنین سرآغاز تغییری در رویکرد آموزشی نیز بود. تمرکز آموزشی از مطالعه و شرح موارد به خواندن کتب ترجمهشده و تدارک شروحی بر این متون تغییر کرد.
بهعقیدهی کاتلین مکنامی، محقق هنر و ادبیات کلاسیک، بریتوس دانشجویان را از بیش از بیست ایالت، «از ایبِریا تا ارمنستان» جذب میکرد. در سال 551، زمینلرزهای مرگبار این مدرسه را ویران کرد و دهها هزار نفر از ساکنان شهر بریوتوس را کشت. پسازآن، مدرسهی حقوق دوباره در شهر سیدون (صیدای کنونی)—یک شهر فینیقی در بیستوپنجمایلی بریتوس—بازگشایی شد، اما هرگز اعتبار گذشتهی خود را بازنیافت.
ترجمه از
Roffer, H. Micheal, The Law Book: from Hammurabi to the International Criminal Court, 250 Milestones in the History of Law, Sterling New York, 2015.
کلمات کلیدی:
