اندیشهورزان علوم انسانی؛ ادوارد ساپیر (1934-1884)
ادوارد ساپیر یکی از برجستهترین شاگردان فرانتس بوآس، انسانشناس آلمانی-آمریکایی بود. ساپیر افزون بر اینکه یک انسانشناس بود، یک زبانشناس چیرهدست نیز بود، او به رشد پیوند میان این دو رشته مساعدت فراوانی کرد. ساپیر در دهههای 1910 و 1920 کار میدان وسیعی را میان قبایل بومی آمریکا و شمال غربی پاسیفیک انجام داد و مطالعات فراوانی را در خصوص زبانهای قبیلهای صورت داد که نمونهی کلاسیک این گونه پژوهش محسوب میگردند.
ساپیر دربارهی زبانشناسی عمومی نیز مطالب بسیاری منتشر کرد. از جمله کتاب تأثیرگذار «زبان» (1921) که بسیاری از بینشهای زبانشناسی ساختاری پیشاپیش در آن مطرح شده بود. او پس از اینکه یک موقعیت شغلی را در سال 1925 در دانشگاه شیکاگو پذیرفت، به بحث نسبت میان زبان، فرهنگ و روانشناسی روی آورد. او به همراه مارگارت مید و روث بندیکت جنبش فرهنگ و شخصیت را بنیاد نهادند. این جنبش سعی داشت پیشرفتها در روانشناسی، مطالعات رشد کودکان و مطالعات انسانشناختی دربارهی تنوع فرهنگی را یکپارچه سازد. کار ساپیر در این حوزه عمدتا از طریق تعدادی مقالات در خصوص رابطهی میان خصایص فرهنگی و شخصیت فردی تحقق یافت. اما این مطلب که آیا این نوشتهها مستلزم فرضیهی ساپیر-وُرف در خصوص ساختارهای زبان و اندیشهاند همچنان محل مناقشه است.
فرضیهی ساپیر-وُرف عبارت است از این گزاره که تفاوتها در ساختار زبانی باعث پدیدآمدن تفاوت در ساختار اندیشه گویشوران زبان میشوند. گرچه بخش اعظم زبانشناسی مدرن مقداری از این نسبیت زبانی را پیشفرض دارد و اثر زبان بر نحوهی ادراک جهان را پذیرفته است، اما ساپیر و ورف این ایده را در حد افراطگونهی آن پذیرفته بودند. استدلال آنها آن بود که تفاوتها در نظامهای زبانی تفاوتهای بنیادین بالقوهای را در ساختار اندیشه پدید میآورد. بخش اعظم این استدلال بر تمایز آشکار میان زبان انتزاعی و انضمامی تأکید دارد. ورف با استفاده از این تمایز میان زبانهای بومی آمریکا و زبان انگلیسی مدرن تفاوت مینهاد. ادعای ورف را نظامهای مدرن زبانشناسی نظیر نظریهی زایشی-گشتاری چامسکی به چالش کشیدند. این نظریهها به یک ساختار بنیادین زبانی مشترک برای همهی آدمیان قائل بودند. باوجوداین، پرسش در خصوص اینکه تفاوت فرهنگی تا چه حد تفاوتهای فرهنگی و تفاوتها در تجربهی آدمیان را شکل میدهد، همچنان پابرجاست. آیا تجربهی شهودی برف در نزد اهالی ورمونت بهسبب داشتن واژگان بیشتر برای توصیف برف متفاوت است؟
ترجمه از
Calhoun, Craig (ed), Dictionary of the Social Sciences, Oxford Universoty Press, 2002, p 425-6.
کلمات کلیدی: ادوارد ساپیر، انسانشناسی، زبانشناسی
